áo tế
Định nghĩa
- Danh từ:
- Áo lễ dùng trong các nghi thức tế tự, cúng bái: "Áo tế" là một loại trang phục truyền thống, thường rộng và dài, được mặc bởi các chủ tế (như quan viên, trưởng tộc, thầy cúng) khi thực hiện các nghi lễ trang trọng như tế trời đất, tế tổ tiên, hoặc trong các dịp lễ hội quan trọng.
- Áo thụng dùng trong nghi lễ: Từ này đồng nghĩa với "áo thụng" trong ngữ cảnh trang phục nghi lễ cổ truyền.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Các vị cao niên mặc áo tế để tiến hành lễ tế Thành hoàng làng. (Các vị cao niên mặc áo lễ để tiến hành lễ tế vị thần bảo hộ của làng.)
- Trong buổi lễ giỗ tổ, người chủ tế khoác lên mình chiếc áo tế màu đỏ thẫm. (Trong buổi lễ giỗ tổ, người chủ tế khoác lên mình chiếc áo lễ màu đỏ thẫm.)
- Bảo tàng lưu giữ nhiều hiện vật quý, trong đó có những chiếc áo tế của triều đình phong kiến. (Bảo tàng lưu giữ nhiều hiện vật quý, trong đó có những chiếc áo lễ của triều đình phong kiến.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Áo tế" thường xuất hiện trong văn cảnh mô tả các nghi lễ truyền thống, cổ xưa, mang tính trang nghiêm và tôn kính. Từ này ít được dùng trong đời sống hiện đại hàng ngày mà chủ yếu xuất hiện trong văn chương, sử sách hoặc khi nói về các phong tục cổ.
- Việc sử dụng "áo tế" hàm ý nhấn mạnh tính chất nghi thức, tôn giáo/tín ngưỡng của trang phục, khác với các loại áo dài thông thường.
Biến thể và từ liên quan
- Áo thụng: Danh từ. Từ đồng nghĩa, chỉ loại áo rộng, dài tay, thường dùng trong các dịp lễ nghi trọng thể thời xưa.
- Lễ phục: Danh từ. Trang phục dùng trong các buổi lễ, nghĩa rộng hơn, có thể bao gồm cả "áo tế".
- Áo lễ: Danh từ. Cách gọi chung cho các loại áo dùng trong nghi lễ.
Từ đồng nghĩa
- Áo thụng: Áo rộng dùng trong nghi lễ.
- Lễ phục: Trang phục nghi lễ (nghĩa rộng).
Ghi chú về từ vựng
- Tính từ "tế": Từ "tế" trong "áo tế" bắt nguồn từ động từ "tế", có nghĩa là cúng bái, làm lễ. Do đó, "áo tế" hiểu theo nghĩa gốc là "áo để tế lễ".
- Tính cổ, trang trọng: "Áo tế" là một từ Hán Việt, mang sắc thái trang trọng và cổ kính, thường dùng trong các văn bản hoặc ngữ cảnh mô tả phong tục, lịch sử.